Η ΠΡΩΤΗ ΜΕΣΗΜΒΡΙΝΗ ΕΞΑΡΣΗ ΤΟΥ ΦΕΤΙΝΟΥ ΧΕΙΜΩΝΑ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ, ΤΙ ΝΑ ΠΕΡΙΜΕΝΟΥΜΕ (ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ)

Με τον όρο μεσημβρινή κυκλοφορία  αναφερόμαστε στην κίνηση των καιρικών συστημάτων κατά μήκος του άξονα Βορρά-Νότου. Από τις αρχές του μήνα έως και πρόσφατα, βιώσαμε την πλήρη κυριαρχία της ζωνικής κυκλοφορίας . Αυτό σημαίνει ότι τα συστήματα κινούνταν "παράλληλα" από τη Δύση προς την Ανατολή, εγκλωβίζοντας τις ψυχρές αέριες μάζες σε υψηλά γεωγραφικά πλάτη. Για την περιοχή μας, αυτό μεταφράστηκε σε ήπιες συνθήκες και απουσία σημαντικών φαινομένων, με εξαίρεση κάποιες ατλαντικές διαταραχές που κατάφεραν να διεισδύσουν στη Μεσόγειο όταν η ροή γινόταν πρόσκαιρα πιο βορειοδυτική. Αυτή η εμμονή της ζωνικής κυκλοφορίας "σπάει" τα τελευταία 24ωρα. Παρατηρούμε την ισχυρή ανάπτυξη ράχης (ridge) του Αζορικού Αντικυκλώνα προς τα βόρεια, γεγονός που σηματοδοτεί τη μετάβαση σε καθεστώς μεσημβρινής κυκλοφορίας στην Ευρώπη. Η ανύψωση αυτή του Αζορικού λειτουργεί ως "εμποδιστής", ανοίγοντας τον δρόμο για την κάθοδο αυλώνων (ατμοσφαιρικών διαταραχών μέσης τροπόσφαιρας) από τα αρκτικά γεωγραφικά πλάτη νοτιότερα.Προσοχή όμως: 

Η αλλαγή αυτή αποτελεί αναγκαία, αλλά όχι ικανή συνθήκη για τον ερχομό βαρυχειμωνιάς ή χιονοπτώσεων στη χώρα μας. Το αν και πού θα χιονίσει είναι ένα πολυπαραγοντικό ζήτημα που εξαρτάται άμεσα από τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του αυλώνα (θέση, σχήμα, κλίση άξονα) σε συνάρτηση πάντα με τη συμπεριφορά και τη διάρκεια της ράχης του αντικυκλώνα.Τα προγνωστικά στοιχεία δείχνουν ότι η ράχη του Αζορικού θα διατηρηθεί για περίπου 10 ημέρες, αλλάζοντας το μοτίβο της γενικής κυκλοφορίας και αυξάνοντας τις πιθανότητες για μεταφορά ψύχους και καιρικό ενδιαφέρον σε νοτιότερα γεωγραφικά πλάτη.

Για να γίνει πιο κατανοητή η παρακάτω ανάλυση ας δούμε τι είναι ο αεροχείμαρος. Ο Αεροχείμαρρος (Jet Stream) αποτελείται από πολύ ισχυρούς ανέμους στα ανώτερα στρώματα της τροπόσφαιρας (περίπου στα 9-10 χλμ). Είναι ο κύριος υπεύθυνος για τη δημιουργία, την εξέλιξη και την καθοδήγηση όλων των συστημάτων της μέσης τροπόσφαιρας. Με λίγα λόγια, είναι αυτός που "πηδαλιουχεί" την παγκόσμια ατμοσφαιρική κυκλοφορία.

Στους χάρτες που ακολουθούν, αποτυπώνεται το Jet Streak. Πρόκειται για πυρήνες μέγιστης ταχύτητας μέσα στον αεροχείμαρρο, όπου ο άνεμος επιταχύνει βίαια. Αυτά τα σημεία παίζουν καθοριστικό ρόλο στη δυναμική του καιρού:

• Στην αριστερή πλευρά της εξόδου και στη δεξιά πλευρά της εισόδου ενός Jet Streak, οι μηχανισμοί της ατμόσφαιρας (απόκλιση μάζας) ευνοούν τη γένεση και ενίσχυση διαταραχών 

• Αντίθετα, στην αριστερή είσοδο και στη δεξιά έξοδο, ευνοείται η δημιουργία Ridges (εξάρσεις υψηλών πιέσεων/αντικυκλώνων).

Όπως είπαμε από χθες είχαμε την εγκαίδρυση του αζορικού ridge έχει ολοκληρωθεί και οδήγησε αυλώνα στην περιοχή της Αδριατικής ο οποίος έχει μπει σε φάση αποκοπής αφού το ridge καταρέει, μην αφήνοντας τον αυλώνα να περιστραφεί ανατολικά προς την χώρα μας και διακόπτωντας την ροή κρύου από βορειανατολικά. Έτσι η πρώτη φάση αυτή θα δώσει απλά την βροχοκακοκαιρία που διανύοουμε στην περιοχή μας. Όλη η διαδικασία που περιγράφηκε στο βίντεο

Ωστόσο το ridge θα ανασυνταχθεί γρήγορα ωθόντας νέες κυμάνσεις (αυλώνες) σε νοτιότερη κίνηση. Αλλά αυτή την φορά το σχήμα και η κλίση του ridge δεν θα είναι ιδανικές για την χώρα μας και ιδίως για την βόρεια χώρα.

Μέσα στις 27 Δεκεμβρίου αναμένεται να ολοκληρωθεί η ανασύνταξη της ράχης (Ridge) του αντικυκλώνα, διαδικασία που θα οδηγήσει στον σχηματισμό του αυλώνα.

Μελετώντας τα προγνωστικά στοιχεία, παρατηρούμε την απουσία στροφής της κορυφής του Ridge προς τα βορειοανατολικά.Αντίθετα, η διάταξη χαρακτηρίζεται από μια έντονη βορειοδυτική συνιστώσα του Πολικού Αεροχειμάρρου.

Με βάση όσα εξηγήσαμε παραπάνω για τον αεροχείμαρο καταλαβένεται από τον χάρτη πως ο πολικός αεροχείμαρος ουσιαστικά έχει καθορίσει την θέση-κλίση-σχήμα τόσο του ridge όσο και του αυλώνα.Η ορμητική βορειοδυτική ροή του:

1. Καθιστά σχεδόν ανέφικτη την εμβάθυνση ("μύτη") του αυλώνα προς τα νοτιοδυτικά.

2. Επιβάλλει στο σύστημα μια ταχεία τροχιά προς τα νοτιοανατολικά.

. Επομένως στην καλύτερη των περιπτώσεων μπορούμε να αναμένουμε ένα γρήγορο πέρασμα του αυλώνα από την χώρα μας μέσα στις 28-29 Δεκέμβρη και γρήγορος εκτοπισμός του ανατολικότερα. Αυτό θα φέρει σίγουρα πτώση της θερμοκρασίας όπως αναφέραμε και στην πρόγνωση (ακόμα και αν ο αυλώνας δεν περάσει καν από την χώρα μας και φύγει τελείως ανατολικότερα που είναι υπαρκτό σενάριο) και στο σενάριο που περάσει από την χώρα μας θα αφήσει ελάχιστα ορογραφικά κυρίως φαινόμενα στον ηπειρωτικό κορμό, και ένα πέρασμα φαινομένων στις ανατολικές προσύνεμες περιοχές της χώρας. Δείτε την εικόνα που δίνει ο μέσος όρος των ensembles του  ecwmf  για το πέρασμα του αυλώνα ακριβώς ανατολικά ή οριακά πάνω από την χώρα μας. 

Όμως όπως είπαμε το ridge θα παραμείνει .Η ανάλυση των μεσοπρόθεσμων δεδομένων υποδεικνύει ότι στο διάστημα 30-31 Δεκεμβρίου αναμένεται εκ νέου ανασύνταξη και ενίσχυση του Ridge. Αυτή η διαδικασία θα πυροδοτήσει την κάθοδο μιας νέας ατμοσφαιρικής διαταραχής (αυλώνα) από τα αρκτικά γεωγραφικά πλάτη. Το κρίσιμο στοιχείο σε αυτή τη δεύτερη φάση είναι η αλλαγή στην κλίση της ράχης. Η μεταβολή αυτή, η οποία καθοδηγείται από τις διεργασίες στον Πολικό Αεροχείμαρο, φαίνεται να είναι ικανή να αλλάξει τα δεδομένα της τροχιάς του νέου αυλώνα, διαφοροποιώντας τον από τον προηγούμενο. Δείτε το παρακάτω βίντεο από τον μέσο όρο των ensembles του ECWMF AI

Εξετάζοντας την εικόνα του μέσου όρου υπάρχει η πιθανότητα η ανασύνταξη της ράχης (Ridge) να μην είναι απλώς στατική, αλλά να συνοδευτεί από επέκταση της κορυφής της προς τα Βορειοανατολικά.

Γιατί είναι σημαντικό αυτό; Εάν το σενάριο επαληθευτεί, αλλάζει η "γεωμετρία" της κυκλοφορίας. Η βορειοανατολική επέκταση θα λειτουργήσει ως "φρένο" στην ανατολική ροή, δημιουργώντας τις κατάλληλες προϋποθέσεις ώστε ο νέος αυλώνας:

1. Να αποκτήσει τροχιά Νότια-Νοτιοδυτική (οπισθοδρόμηση).

2. Να αποφύγει τη γρήγορη Νοτιοανατολική διαφυγή που χαρακτήρισε το προηγούμενο σύστημα, αυξάνοντας έτσι τις πιθανότητες για πιο οργανωμένη κακοκαιρία στην ανατολική Μεσόγειο.

Χαρακτηρηστική εικόνα του μέσου όρου στις 240 ώρες (εξαιρετικά μικρή προγνωστική αξία αλλά δείχνει ξεκάραθα την ποιοτικά διαφορετική κατάσταση σε σχέση με τον αυλώνα στις 28-29)

Συμπεράσματα

Ήδη βιώνουμε την αλλαγή της κυκλοφορίας με την κακοκαιρία που ξεκινά από σήμερα στην περιοχή μας και την πτώση της θερμοκρασίας μετά το μεσημέρι των Χριστουγέννων που θα επαναφέρει την θερμοκρασία σε φυσιολογικές τιμές μέχρι και τις 28 Δεκέμβρη. Μετά τις 28 μέχρι και τις 31 φαίνεται ότι θα έχουμε περαιτέρω πτώση σε χαμηλές για την εποχή τιμές (όχι όμως ακραία χαμηλές τιμές μια τυπική ψυχρή εισβολή) χωρίς όμως αξιόλογα φαινόμενα (πιθανό καθόλου φαινόμενα), το καλύτερο σενάριο είναι πολύ σύντομο πέρασμα ορογραφικών κυρίως φαινομένων στις 28-29.  Η περίοδος που έχει ενδιαφέρον είναι αυτή της 1-4 Ιανουαρίου όπου φαίνεται ότι θα υπάρξει κίνηση ενός ακόμα αυλώνα σε νοτιότερα τμήματα με την ανατολική Μεσόγειο αυτή την φορά να έχει πιθανότητες να επηρεαστει από αυτόν. Η προγνωστική απόσταση κάνει το να ειπωθούν περισσότερα πράγματα αδύνατο γιαυτό μείνετε συντονισμένοι στο www.meteokav.gr για συνεχείς ενημερώσεις με όλα τα νεότερα προγνωστικά δεδομένα.